Nerde dogdunuz? Egitim süreciniz nerelerde geçti?

Tarsus da dogdum . Adanada buyudum . Egitim surecim Adana –Tarsus –Ingiltere ve Norvec de gecti .

Resmi neden seçtiniz?

Resmi ben secmedim . Aklimin ucundan bile gecmedi . Norvec de oturum almak icin Avukatimin bir lafina cok bozuldum . Inat basladi . Bana Norvec de kalabilmek icin ya Iltica etmemi yada ozel bir kisi olmam gerekdigini soyledi . Ve o gulusu ( alayli gulusu  ) hic unutamiyorum . Iltica istemiyordum . Onume bir kagit koydular yok Turkiyede iskence gormusum yok  suymus buymus bir suru yalan . Red ettim . O zaman da ozel  yetenek olmam gerekdigini soyledi .
Cocukken resim yapardim . Dans ederdim . Spor yapardim . Durumum en musait resim di . Zaten gir gir bir dersdi . Kolay gibi gozukdu . Ben ressamim dedim . Bunu isbat etmem gerekdigini soyledi .
Bu da ismiydi ?. Andy Warhol un  corba kutusunu sikdigi teneke yi ben de sikabilirdim . 15 million dollara satilmisti . Bedri Baykamin gazeteleri kesip ustune Ben burdaydim yazisini ben de yazabilirdim . Picasonun yuvarlak larini  hatta nokta virgullerini yapmak icden bile degildi .

Ama yemediler . Ortada bir gercek vardi . Kimsenin yapamiyacagi bir sey yapmam gerekdigini soyledi . Yani onlar in yaptigini her kes yapabiliyormu  diye dusundum tabiii . Hic kimsenin yapamiyacagi bi sey . Ne olabilir . ?Boyle bir resim gurubu yokdu o zamanlar . Tarihde kalmisti . Ama benim baska carem yokdu . Tarihimi geri istiyordum .
Ben Clasik ressamim dedim . Bak o olur dedi . Ve ben basladim . Bir hikaye vardir . Cocuk bagirmis  Kral Ciplak diye . Iste ogun o cocuk dogdu . O cocuk benim . Simdi buyudum . Kral hala ciplak . Ama ben cocuk degilim artik .

Sizi yurtdışına götüren ve orada yaşamaya iten neydi?

O zamanlar Turkiye cok kariskdi ., Anarsi butun sokasklardaydi . Bilhassa Universitelerde . Fakat benim nedenim bu degildi . Sokaskda korna sesine dayanamiyordum . Trafikde korna calmiyan bir Ulkeye gitmek istedim . Oraya gidince de haliyle orada yasamak zorundaydim degilmi ? Cevabim Korna . Bib bib . Birde her turlu ses cikariyorlardi o zaman . Inek sesi . Esek sesi . Bulbul sesi .

Peki niye Norveç?

Ilk defa Norvec degildi . Ingiltereye gittim . Orada Kolej de iki A level dersi aldim .
Oradan da Universiteye basladim . Ufak ufak resme baslamistim . Hobi olarak .

Bir gun kahvede otururken . Yandaki camekanda Norvec e bilet su fiyata diye yazityordu . Yanimdaki arkadasa bana bu bileti al . Sana hukumetin vermis oldugu yillik ceki ve butun her seyimi veririm dedi . Manyak olma dedi . Sadece gitmek istiyordum . Universitede sade oyalaniyordum . Yapmak istedigim o degildi . Kimsenin bilmedigi bir yere gitmek istedim . Ve istedigim seyi yapabilirdim orda . Ingilterede sinif gecmek gerekiyordu kalabilmek icin .
O gece Norvece gittim . Bir kac kitap , ve ben . Bes kursusum yokdu . Polise sigindim ilk gece cok sogukdu . Kardesim in evi musait degildi orada kalamadim . Karisi cok cadi idi . Beni bir ucuz otele yerlestirdiler . Ondan sonrada Universiteye tekrar yazdirdilar . Bu degildiki benim amacim . ? Resim yapmak istiyordum . Once oku dedi . Pazarlari yaparsin . Anlasildi. Tekrar oyalanacakdim . Artistlik yapmana gerek yok dedi . Universiteye basladim orda . Demeki aklimin ucunda hep varmis . Cesaret edemiyormusum . Gazetelerde okudugum sanatcilardan biri olmak istemedigimden her halde . Bos tual yapmak istemiyordum . O kadar ozel olmak istemiyordum . Inandigim seyi tutmak isterim ben elimle gozumle ruhumla . Her seyimle . Evet artik Norvec deydim . Ve bir aralik kapi ariyordum . Ama nasil ?

Uzun bir süre Norveç’te kaldıktan sonra, Kanada’ya yerleştiniz, bunun sebebi neydi?

Norvecde 25 sene kadar kaldim . Ilk 7 senesi oyalandim tekrar . Bir gun elim kirildi . Alciya delik actim . Fircayi icine sokdum . Ve resim yapmaya basladim . Unuversiteden izinliydim .

Cicek bocek herseyi yapiyordum . Fircanin ucu yumusak oldugu icin elime basinc yapmadigin agrisina dayanabiliyordum .
Bir sergi acdim Vegeterian lokantasinda . Ayni gun Universitede bir resim asilmisti . Andreas Baader in oldurulusu .
Unuversitede buyuk olay olmustu . Hocalarimiz resmin anarsi yaratacagini sdoyluyor duvardan indirilmesini istiyor . Talebeler de itiraz ediyordu .
Ben ise hic biriyle ilgilenmiyordum . Nasil yapabilmisti bu dizi . ? Bu elleri .  Cildiracakdim . Her gun merdivenin basina oturup .  Dusundum . Kararimi verdim .  Ozel yetenek iuydu . Iste buna verebilirdim hayatimi . Bos tualler ve yirtik gazete kupurleri ve uzerine spray benim degersiz hayatim kadar degerli degilmis demekki benim icin . Bosluk dolmustu . Kral cirilciplakdi artik . Sanat kritikcileride sadece kralin palyocolariydi benim icin artik . Kral kandirilmisti . Onu uyarmam gerekiyordu .

25 yillik bir Norvec surecini boyle yasadim . Kralin gozune soka soka .

Kanada ya gitmemin nedeni    de  basit . Norvec de devlet irkci idi . Halk degil . Norvec halki beni cok seviyordu . Fakat devlet devamli kostekliyordu .

Kraliceye dev bir sergi actim . Prensesin Dogum gunu icin benden istediler . Onlarca kral ve Kralice geldi . Ertesi gun tek bir gazeteci bile adimi yazmamisti . 25 tane Norvecliu ressamin adi vardi gazetelerde . Halbuki o benim solo sergimdi .

CNN TV de de basima ayni is geldi . CNN beni secmisti 2000 yilinin sanat Interwiew I icin . Ama devlet Norveci temsil edemez diye durdurdu programi . Bunun gibi yuzlerce asagilik isleri vardir . Norvec de sadece halk destekliyordu . Satiyordum satiyordum. Ama o kadar .

International karier yapabilecegim her seyde son anda durduruyorlardi .

Bir Muze sergisinin son bir saatinde mesela .Son anda durduruyorlardi . Ve bizim devletimiz de yanimizda yokdu . Serrgiden sergiye gul gonderiyorlardi sadece...
Kanada yi da bir halt zannedim geldim iste . Fakat kariyerim bu kisa zamanda cok ilerledi diyebilirim . Bunlar daha profesyonel rasist . Caktirmiyorlar .

Kanada’da neler yapıyorsunuz?

Bu da sorumu simdi? . Ben resimden baska bi sey yapmamki . Parmagimi oynatmam baska bi sey icin . Sacma bir soru .

Bu süreçte hiç Türkiye’ye geldiniz mi?

Bu süreçte hiç Türkiye’ye geldiniz mi?

Hayir gelmedim .  Hep burda aha bu odadaydim . Annem oldu babam oldu . Ben burdaydim resim yaptim . Hic bir yere gitmedim .
Her hafta aradim .Onlar beni sik sik ziyaret ettiler . Ben arada ot kesmeye cikiyordum disari .
Turkiye ye gelmeye yeltendim bir kac defa . Bir kac Kultur bakani israr etitler .
En son Suat Caglayan . Ben tam hazirlanirken  ya hukumet dustu yada istifa ettiler . Bilemiyorum . Ben sozumden hic donmedim .
Her zaman Turkiye ye evet dedim . Hatta bundan bir yil once Turkiyedeki tanidigim herkese mektup yazdim .
Turk tarihinin resmini yapabilirim . Kurtulus savasi . Sozde Ermeni soykiriminin ic yuzu . Tarihcilerle bir araya gelip  dunyanin en buyuk  resimli tarihini yapabilirdik . 10 yilimi buna verebilirim . Ve bitun talebelerim de evet dedi dedim . Hepsi 10 yillini bana adiyorlar dedim .,
Gazetelere yazdim . Her yere yazdim . Kimseden cevap bile alamadim . 10 yil sonra Turkiyenin AB ye girisisine bundan daha guzel bir karsilama olamazdi diye dusunmustum . Turk mediasi nin ilgisni ona ihanet eden sanatcilar cekiyormus demekki . Sadece Avrupanin ilgisini degil . Onlarsiz gunumuz gecmiyor . Aslinda teklifim dunyanin en muazzam sanat teklifi idi . Hic yapilmamisti . Tek di olagan ustuydu . Cok da serefliydi . Bunu benden basklasi da yapamazdi .

Norveç’ten sonra Türkiye’ye yerlesmeyi hiç düsünmediniz mi?

Ben Turkiyeden hic ayrilmadim ki . Hep Turkiyede yasadim . O da bende . Hayatimda bir kere olsun Avrupada ne TV seyrettim nede haber . Sadece Turkiye . Sadece Turk gazetesi okudum . Baska bir seyi hic dusunmedim .
Incilin guzel bir lafi vardir . Insan bir yabanci diyari normal ziyaretin disinda uzun muddet kalirsa . Ne yabanci diyarda mutlu olur. Nede tekrar vatanina dondugunde . Benim basima gelen de budur . Artik mutlu lamiyacagima gore . Bari ise yarasak diyorum .
Isterseniz gelirim .



Norveç’te en çok kazanan ressam olarak degerlendirildiniz, bunun sebebi neydi?

Bunun sebebi tabiiki en cok kazanan resam olusumdur . Galiba sorunuzda neden en cok kazanan ressam oldugumu soruyorsunuz .

Bu cok dogaldi . Benim sanat tarifimde ciplak kral yokdu .
Oldugu zamanda kral ciplak odugunu biliyordu . Asagilanmak istenen halk umudu bende gordu . Bos tuali halka gosteriyorlar ve bunun icin milyarlar harciyorlardi inandirici olsun diye . Dev muzeler insaa ediyorlardi Joseg Boey un curuk yumurta larini koymak icin .

Universitelerde binlerce Orof lar yetistirdiler . Turkiyenin en akkli gecinen Sabanci aslisi bile  buyuk oparalar harciyarak bir Picasoo sergisi getirdi Turkiyeye . Bu adam tanri mi ki hic hata yapmasin . Bir tek kritikci resimleri kritik etmedi . Butun gazetelerde Turkiyenin artik dev bir Kultur  ulkesi oldugu yazdi . Ama o serginin icinden bir iki resmi  kucuk cocuklasr yapsaydi ve seriye koysaydi ne bizim kritikciler nede Sabanci alise bunu goremiyecekdi . Butun Turkiye bu sergi ile asagilandi . Otobuslerle koylu cocuklari getirilliyordu . Siz goremezsiniz sadece biz goruruz diyorlardi . Cok aci idi .

Tanri ressami yaratti  ne yarattigini gormek icin . Cunku tanrinin gozu yokdur .

Turkiye’de Picasso’nun ona bir sey verdigi tek kisi bulamazsiniz.

Ben bunu yapmadim . Kimseyi asagilamadim . Ben insanlarin bir parcasini yaptim . Onu almak zorundaydilar . Parcalari neye mal olursa olsun onu satamazlardi . Bu yuzden aldilar . Zaten bana odediklerini  benim yine onlara vereceğimi biliyorlardi. O paralar tekrar resim oldu . Ben hic yasamadim . Yasiyan sanatciyi sevmez sanatsever . Best seller olmamin nedeni budur diye dusunuyorum . Ben sendim .

Sizi diğer ressamlardan ayıran en önemli özellik nedir?

Sanat kisisel gelismedir . Dun ile bugun arasindaki farkdir . Her sanatci her sanatcidan zaten bu yuzden ayrilir . Beni bir tarafa onlar baska tarafa degil . Her kes zaten kendi tarafinda . Sanat benim . Size sorarlarsa  sizde sizsiniz deyin .

Sanatcinin kisiligi yokdur . Bu yuzden sanatci olur . Sanatci dogulomaz . Sanatci olunur . Artik mkimse kimseyi kandirmasin laf salatasi ile .
Sanantci kendisini aramaz  .Yapar . Isidir bu onun . Bir insaat gibi teker teker tuglalari dizer . Yuksele bildigi kadar . Tabani saglamsa saglam bir zeminde gok delen bile yapabilir .

Benim diger sanatcilardan farkim  ben kisiligin cogul olduguna inanirim . Gelisirim icime sizde girersiniz . Gelisirim bir gun butun bir mahalle v. Bir gun butun bir ulke hatta dunya girebilir . Icinde milyonlarca kisi .

30 yil evli bir kadina beni sorarlarsa nasil bir adamim diye . Bir bakar fikir sahibidir . Soyle boyle birine nenziyor der . Ama gunde 50 erkek degistiren bir genel ev kadini beni tanimaz. Erkeklein hepsi ayni der .

Cok kisi tanimakla cok kisi olmaz icinizde . Bir kisiyi iyi tanirsaniz  cok insani tanirsiniz . Ben kendimi insa ederek sizi taniyorum . O kisi benim .
Sizle hic isim olmaz benim . Ama benim icimde mutlaka bir yerdesinizdir .

Diger sanatcilar . Tam tersine . Kisiliiklerini minorize ederler . Gittikce daraltirlar  dunyalarini . Buyuk filozoflarin laflarinin arakaina kucuk isleri ile saklanirlar . Onlar inanmaz artik o cocuğun büyüduğüne . Bana gore cogu sahtekardir . Ama devletin onlari desteklemedeki amaci o degildir .
1945 lerden sonra dinler zayifladi . Bati Alman lar yeni bir din aradilar . Kurban lazimdi ulkeleri icin canini verecek . Bush un Tansu hanimin  sunun bunun emri ile asker canini vermez . Inanc gereklidir ona . Ulkelerini ancak boyle koruyabilirler .

Bos tuale bakip da ben anlamiyorum demekle   kutsal kitaba bakarak hocam nedir fetvaniz bu konuda demek arasinda bir fark olmadigini anladi almanlar .

Bos resme bakacaksin ve soracaksin . Hocam ne goruyorsun . ?


Sen goremezsin zira . Bu bos tuasller  basit olaylar degillerdir . Masum da degiller . Onlar ona bakani kurban ederler . Yeterki kurban ben anlamiyorum desin . O zaman o anladigi hocayi icinde buyutecekdir .

Ben bunu yapmam . Ben onu bakani buyutmek icin yaparim kucultmek icin degil ,.

Halk gelismeli buyumeli ki . Icimdeki kalabalik bos kalabalik olmasin . Kimseye kurban olmasin . Ne coban olsun ne koyun . Insan olsun . Benim

 farkim bu .

Türkiye’deki koleksiyonerlerde resimleriniz bulunuyor mu?

Evet . Sezai Ozgorende var . The day and  the Night ( Gece ve Gunduz adli bir resim ) ayrıca Demet Sabancı(lien) , Gürcan Türkoğlu'nda self portre (ozlem ) , Dinç Bilgin'de love and shadow var.



Türkiye’de resimlerinizden çok “süryani” tartışmasıyla gündeme geldiginizi nasıl degerlendiriyorsunuz?

Turkiyede Suryani tarismasinin icinde bir defa oldum . Ozdemir Incenin bir kose yazisinda . Ona bir mektup gonderdim . Suryanilerde Ermeniler gibi son zamanlarda 1.5 milyon da suryani soykirimi yapildigini iddia ediyordu .

Ben de benim dedemin kardesi mardin manastirinda papazdi . Onlar duymamış da  100 sene sonra Amerika daki tuzu kurular mi duymus diye bir fikir beyan ettim .

Turkiyenin kulturunde soykirim olsaydi bunu en once biz hissederdik .


Ayrica ben Suryaniyim kurdum  gibi konusmalara karsiyim .

Bunun kimseye faydasi yokdur . Ben nasil Suryani olacam . Hamur Abinin  Asma bahcelerinde  benim ne isim olabilir ?
Suryani nasil yurur nasil konusur nasil  davranir . ?  Suryani olayi bir din olarak mi algilaniyor yoksa bir millet mi . ? Bir devletmi ?.
Benim miletim belli . Turk . Devletim de belli . Turkiye .
Allaha saygiliyimdir . Her kesinde saygi duymasini isterim . Onun yarattigi her seye saygiliyimdir . Denizde yurumem   yuzerim veya balik tutarim .
Kanatli melekjlere seytanlara inanmam . Kuslara inanirim . Allahin yaratigi her seye ve kanunlarina saygili bir Turk vatandasiyim ben .

Kendinizi nasıl bir ressam olarak tanımlıyorsunuz?

Dun icin bilge . Yarin icin cahil . Oyle bir resamimki . Tanrinin bir damla sevinc goz yasiyimdir ben . Iki yuzluler bu yasla yikanmalidir .

Korunan kulturler geri kalir . Degisen kultrurler yok olur . Ben devrimci degil . Gelisimden yanayimdir . . Kulturler yikilip yeniden yapilmamalidir . Sadece gelismelidir .
Boyle bir ressamim iste . Bir daha sizi gordugum zaman daha mutlu olmanizi gormek isterim .

Resim bahanedir . Ressam insani dayatmasiz ariyan insandir . Dayatilan kisilligi ile ancak yer icer . Resimlerinde millet aile vatan  yokdur . Ressam insani arar . Resmi cercevesine koydugu an temsil ,ettigi kulture sunar . Adina sergi diyorlar . Insanlar orda kendilerini gorebilen isigi yakalarlar . Ressamın mutlu olmasi için bir sebep vardir . Ama sadece bir an ... Onun işi, hemen bir sonraki sergisinde onu inkar etmek olacaktır . Gelisim böyle olur .

Beynelmilel bir deger oldugu icinde kultur degis tokusu yapilabilen tek meslekdir . Bir Umuttur sanat insan yolculugunda .
Gocmenlik kultur alis verisi degildir . Onlar gelenekleri ile gider . Gittikleri yeri de geriletirler . Tekrar dondukleri yeri de .

Onlar kultur dusmanidirlar . Gelismiyen kultur gelenekdir . Insanin bas dusmanidir . Yikmiyacaksin gelistireceksin . Varligimin nedeni budur . Resim bahanedir . Gelismeyi sembolize eder . Bir milletin bayragi gibidir . Milletleri bayragi nasilo temsilediyorsa . Ressamin resmi de onun o perioddaki gelisimini temsil eder . Ressam taninmadan resmi kritik etmek  sirkdeki palyocolara veya tarihin papaganligina soyunmak demekdir .
Kritik diye bi sey yokdur benim icin . Bana sdoracak benim resmimi . Ben anlatacam . O da  bunu daha basit bir lisanla halka anlatacak . Ama bizim kritikciler ne yapiyor ? Benim resmimi bana anlatıyorlar . Ben bi sey anlamiyorum . Boyle bir meslek gurubu olmaz .

Türkiye’den ve dünyadan hangi ressamları begenirsiniz?

Bu ugurda emek veren her kesi begenirim . Kotu ressam yokdur . Hayatini bu cerceveye paketleyip koyan insan degerlidir ayni fikirde olmasak bile .

Bedri Baykam ornegin, kıskanılacak kadar zekidir . Kendisi resim olsaydi . O resmi yapmak isterdim . Ama onun resmi olmak istemem .

Sanatin butun tariflerine uyuyor . Gelisiyor  ve gelisiyor . Ama on gelismeyi sembolize eden deger yok ortada . Resim sanati budur . Sanatciligina diyecvegim bi sey yok . Gelisiyor cunku . Onu temsil eden resimler onun degerinde degil .

Ister Turk sanatcisi olsun ister yabanci bu degerlerle bakarim .

En begendigim sanatci Bedri Baykamdir icede de disarida da .

Türkiye’deki resim ortamını nasıl degerlendiriyorsunuz?

Turkiyede sanat ortami dunyanin cok ilerisinde . Dunyada bu is cok kotu gidiyor . Turkiyenin tek sorunu hep Avrupaliyi bekliyor O ne yapacak da onu taklid edecek . Kafada hep bir hali yapar gibi tekrar kulturu var . Bu ozgun sanatta da boyle . Avrupa palavra mi atti hemen bizde ayni palavrayi .

Adam bardak  kiriyor . Bizimki sise kirinca degisik oldugunu saniyor . Gelisim boyle olmaz .

Avrupalının da geliştiği yok zaten bu sekilde . Ama en azinndan  bu isten sanatcinin umudunu kulandigi icin para kazaniyor . Yarismalar duzenliyor . Adam basina 25 dolar vererek bin lerce sanatci katiliyor . 100 binlerce Galeri para kazaniyor . Iyi bir ressam firca kontrolunu 20 senede ogrenir . Galeriler Avrupada bu surumun pesindedir . Iyi ressam istemezler . Onlarin musteisi umut yolcularidir .

Iyi de Turkiye ye ne oluyor .? Tam firsatti aslinda Avrupanin icine dustugu cukurdan cikana kadar Turkiye kultur devrimi yapabilirdi .

Ya el işiyle ugrasiyor adina sanat diyor . Yada sarkicilara sanatci diyor . Sanat cevresi sanki Pavyon kabadayliginin bir degisik yuzu .

Bireysel sanatcilarinsesi solugu cikmiyor . Elleri kollari bagli . 600 sene once yapilan devri yakalamakdan cok uzagiz .

Yurtdışında Türk resim sanatı nasıl görülüyor?

Yurt disinda Turk sanati diye bir sanat yoktur .

Sanatin mileti olmaz. Sanatcinin milleti olur . Sanatinin degil .

Dolayisi ile de Turk resim sanati yokdur .

Turk sanatcilarina gelince . Hic duymadim isimlerini m. Gerci ben pek ilgilenmiyorum kim ne yapmis . Sordugunuza gore sizde bilmiyorsunuz .
Iskandinavyada hic duymadim adlarini . Amerika bir iki tane varmis . Italyada hic duymadim . Var bir iki ama basa ceken hic yok .

Fransada biri vardi . Onu da ne kadar tutabilirsiniz bilemiyorum zira . Ayda 10 000 tane sadece New Yorka yeni tasinan boyle sanatci var . Isiniz zor .


Önümüzdeki zaman diliminde Türkiye’de gerçekleştirmeyi düşündüğünüz bir proje var mı?


Sadece Erenusla 2 karma sergi Beylerbeyi ve Dolmabahçede ve Tophanei amirede kişisel sergim olacak.